Nisan ayında İran semalarında düşen bir ABD F-15 savaş uçağının pilotu, kurtarılmasının ardından yaptığı açıklamada gökyüzünde gördüğü çok sayıda koordineli drone oluşumunu aktararak ABD istihbaratını harekete geçirdi. Pilot, bu oluşumların birbirine bağlıymış gibi hareket eden ve “denizanası” benzeri bir görüntü sergileyen büyük ve küçük drone’lardan oluştuğunu belirtti.
CNN International’ın kaynaklarına dayandırdığı habere göre, pilot kurtarma sonrası verdiği ifadede, drone’ların tekil hareketler yerine birbirine bağlı bir ağ gibi davrandığını anlattı. Büyük drone’ların altında bacakları andıran daha küçük drone’ların yer aldığı ve bu yapının denizanasını andırdığı kaydedildi. Bir kaynak, pilotun bu manzarayı adeta “drone’dan mayın tarlası” olarak tarif ettiğini aktardı.
Pilotun bu dikkat çekici ifadesi, ABD istihbarat birimleri arasında İran’ın daha önce bilinmeyen yeni bir drone teknolojisi kabiliyetine ulaşmış olabileceği tartışmalarını başlattı. Ancak pilotun kaza sonrası yaşadığı sarsıntı nedeniyle gördüklerinin netliği konusunda da değerlendirmeler yapıldığı belirtildi. İstihbarat yetkilileri, pilotun bilinmeyen bir drone kabiliyetine mi tanık olduğu, İran’ın bir deneme mi yaptığı yoksa çölde oluşan bir serap mı gördüğü gibi olasılıkları değerlendirdi.
Kaynaklara göre, pilotun tarif ettiği sistemin teknik karşılığının “one-to-many meshed networking” yani “tek merkezden çoklu drone ağı” olduğu belirtildi. Bu sistem, tek bir operatörün eş zamanlı olarak birden fazla drone’u yönetmesine imkan tanıyor. ABD istihbaratının daha önce İran’ın bu seviyede bir kabiliyete sahip olduğunu öngörmediği, ancak İran’ın Rusya ve Çin’den drone teknolojisi desteği aldığına dair raporların bulunduğu ifade edildi.
Drone savaşı ve savunma teknolojileri uzmanı Emma Bates, CNN’e yaptığı değerlendirmede, böyle bir sistemin koordineli hareket edebilmesi ve üzerinde patlayıcı taşıması halinde ciddi bir tehdit oluşturabileceğini söyledi. Bu iddia, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin sürdüğü bir dönemde ortaya çıktı.
