Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Sanayinin Dönüşümü ve Teşvikler Bilgilendirme Toplantısı’nda yaptığı açıklamada, küresel ekonomide yaşanan değişimlere dikkat çekerek Türkiye’nin imalat sanayisindeki konumunu güçlendirdiğini belirtti. Bakan Kacır, liberal ticaret anlayışının yerini korumacılığa bıraktığı, tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği bir dönemde Türkiye’nin sanayi ve teknoloji alanındaki stratejik kabiliyetlerinin önem kazandığını vurguladı.
Bakan Kacır, küresel ekonominin ağırlık merkezinin doğuya kaydığına işaret ederek, yenilikçi teknolojilere yön veren ülkelerin uluslararası ticaretin ve diplomasinin kurallarını belirlediğini söyledi. Türkiye’nin bu dönüşüm sürecine erken adapte olduğunu ve planlı sanayileşme, katma değerli üretim, Ar-Ge kültürünün yaygınlaşması ve nitelikli insan kaynağına yapılan yatırımlarla önemli kazanımlar elde ettiğini ifade etti.
Bakan Kacır, imalat sanayisi katma değerini 23 yılda 41 milyar dolardan yaklaşık 246 milyar dolara çıkardıklarını ve bu alanda dünyadaki paylarını ikiye katladıklarını açıkladı. Türkiye’nin askeri insansız hava aracı üretiminde dünyada, ticari araç, güneş paneli, otobüs, beyaz eşya, tekstil, ağaç ürünleri ve çelik üretiminde ise Avrupa’da lider konuma geldiğini belirtti.
Yıllık ihracatın 276 milyar dolara ulaştığını kaydeden Kacır, Türkiye’nin bölgesinde güven ve istikrarın adresi haline geldiğini ve yatırım, istihdam, üretim, icat ve ihracat rotasında ilerlemeye devam ettiğini söyledi. Türkiye Yüzyılı hedeflerine ulaşma yolunda elde edilen başarıların önemli bir dönüm noktası olduğunu vurguladı.
Kacır, Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı ile yüksek teknoloji odaklı stratejik sektörlerdeki yatırımlara finansman sağladıklarını ve Merkez Bankası ile yürüttükleri programla 406 milyar lira yatırım büyüklüğüne sahip 77 projeyi hızlandırdıklarını bildirdi. HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı ile de teknoloji geliştirme ve üretme kabiliyetini artıracak yatırımlara cazip koşullarda finansman sunduklarını belirtti.
İklim değişikliğiyle mücadele ve sürdürülebilirlik vurgusu yapan Bakan Kacır, yenilenebilir enerji yatırımlarının öne çıktığı bir dönemden geçildiğini, yeşil dönüşümün küresel rekabetin ana eksenlerinden biri haline geldiğini söyledi. 2053 Net Sıfır Emisyon hedefleri doğrultusunda çevreyle uyumlu ve sürdürülebilir bir üretim anlayışının benimsenmesinin önemine değindi.
Dijital dönüşümün üretim süreçlerini hızlandırdığını, niteliği ve ölçeği dönüştürdüğünü belirten Kacır, yapay zeka, siber güvenlik gibi ileri dijital teknolojileri entegre eden ülkelerin küresel değer zincirlerinde daha güçlü konuma geldiğini ifade etti. Bu nedenle dijital dönüşümün sanayinin rekabet gücünü koruması ve daha yüksek katma değerli üretim yapısına geçmesi bakımından ertelenemez bir öncelik olduğunu söyledi.
Bakan Kacır, ikiz dönüşümün (dijital ve yeşil) sanayinin küresel rekabet gücünü artırmak ve daha sürdürülebilir üretim modellerini devreye almak için önemli bir fırsat penceresi olduğunu belirtti. Bu kapsamda Dijital ve Yeşil Dönüşüm programlarını hayata geçirdiklerini ve firmalara nakit destek ile vergi indirimi sağladıklarını açıkladı.
Teknolojik dönüşümü kalıcı kılmak için model fabrikalar kurduklarını ve sayısını artıracaklarını belirten Kacır, ulusal kaynakları tamamlayıcı nitelikte uluslararası finansman araçlarına erişimi artırmanın öncelikleri olduğunu söyledi. Dünya Bankası ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası ile yürütülen projelerle sanayicilere, KOBİ’lere ve yeşil teknoloji girişimlerine finansman sağladıklarını aktardı.
Kacır, küresel gelişmelerin sanayi politikalarını ve yatırım kararlarını yeniden şekillendirdiğine işaret ederek, Türkiye’nin üretim altyapısını güçlendiren bir sanayi atılımını kararlılıkla hayata geçirme arzularını dile getirdi. 2012’den bu yana yaklaşık 100 bin yatırım teşvik belgesi düzenleyerek büyük yatırımların ve istihdamın önünü açtıklarını belirtti.
Yeni teşvik sisteminin karmaşıklıktan uzak, hedef odaklı ve seçici olduğunu vurgulayan Kacır, Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamındaki üç farklı programla Milli Teknoloji Hamlesi’ni ve bölgesel kalkınmayı hızlandıracak yatırımlara destek sunduklarını açıkladı. Teknoloji Hamlesi Programı ile teknoloji seviyesi yüksek ve katma değerli yatırımları uçtan uca desteklediklerini, Yerel Kalkınma Hamlesi Programı ile atıl kaynakları üretime kazandırmayı hedeflediklerini söyledi.
Stratejik Hamle programı kapsamında dış ticaret dengesini iyileştirici ve dijital-yeşil dönüşüm yatırımlarına ayrıştırıcı teşvikler sunduklarını belirten Kacır, yatırım kredilerinde önemli oranlarda destek sağladıklarını ve makine alımlarına hibe desteği verdiklerini aktardı. Sektörel ve Bölgesel Teşvikler kapsamında ise öncelikli ve stratejik projelere odaklandıklarını, kapasite fazlası olan sektörlerde verimsiz yatırımları teşvik kapsamından çıkardıklarını kaydetti.
İstihdam teşviklerini sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksine göre 6 kademede uyguladıklarını hatırlatan Kacır, 6. Bölge illeri, Cazibe Merkezleri Programı’ndaki iller ve depremden etkilenen ilçelerdeki yatırımlara istihdam desteklerinin süresini uzattıklarını belirtti. Sanayi tesislerinin yoğunluğunu ülke sathına yaymak amacıyla Sanayi Alanları Master Planı’nı hazırladıklarını ve yeni yatırım alanları belirlediklerini ifade etti.
Mevcut OSB’ler ile endüstri bölgelerinin demir yolları ve limanlara bağlantısını hızlandıracak altyapı projeleriyle rekabet gücünü yükselteceklerini vurgulayan Kacır, ikinci fazda Kalkınma Yolu Projesi güzergahında yeni sanayi hatları kurmayı öngördüklerini söyledi. Orta Koridor ve Zengezur Koridoru üzerinde de yeni sanayi alanları oluşturmak üzere çalışacaklarını belirtti.
Tüm çabalarının katma değerli, yüksek teknolojiyle güçlenen daha müreffeh bir Türkiye tasavvuru için olduğunu ifade eden Kacır, yatırımcıları ve müteşebbisleri desteklemeye devam edeceklerini söyledi. İmalat Sanayi için Kredi Finansmanı ve İstihdamı Koruma Programı ile tekstil, giyim, deri ve mobilya sektörlerindeki işletmelere verilen çalışan başına destek tutarını 3 bin 500 liraya çıkardıklarını ve büyük ölçekli firmaları programa dahil ettiklerini açıkladı. Tüm imalat sanayi firmalarının yararlanması için 100 milyar lira büyüklüğünde bir finansman programı oluşturulduğunu da sözlerine ekledi.
