Amerika Birleşik Devletleri, Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) yönelik yaptırım kararı aldığını açıkladı. Washington, bu adımı UCM’nin Amerikalı personel hakkında yürüttüğü soruşturmaları engellemek amacıyla attığını belirtti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, yaptırımların mahkemenin operasyonel kabiliyetlerini felç edeceğini ve kaynaklarını keseceğini ifade etti.
Bakan Rubio, Başkan Trump’ın UCM’nin Amerikalıları yargılamasına asla izin vermeyeceğini vurguladı. Yaptırımların, mahkemeye ve üye devletlerine ABD’nin endişelerini giderme fırsatı tanıyacak şekilde yapılandırıldığını bildirdi. Rubio, talepler karşılanmazsa yaptırımların yürürlüğe gireceğini ve büyük kısmı UCM’nin parçası olan müttefiklerinden mahkemeyi dizginlemelerini beklediklerini kaydetti.
ABD Hazine Bakanlığı, yaptırımların altı ay sonra yürürlüğe gireceğini açıkladı. Bu yaptırımlar kapsamında iletişim, yazılım, ödeme, emeklilik ve tutuklularla bağlantılı işlemler için bazı istisnalar uygulanacak. Soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları gibi konularda bireylerin cezai sorumluluğunu değerlendirme yetkisiyle 2002 yılında kurulan UCM ile ABD yönetimi arasında uzun süredir ihtilaflar yaşanıyor.
ABD’nin UCM’ye yönelik yaptırım kararına Avrupa Birliği (AB) ve Birleşmiş Milletler’den (BM) tepkiler geldi. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, ABD’nin yaptırımlarını kınayarak, kararın uluslararası ceza adaleti arayışına ciddi bir darbe vurduğunu ifade etti. Guterres, yaptırımların mahkemenin görevini yerine getirme ve mağdurlar için adaleti sağlama kapasitesini olumsuz etkileyeceğini belirtti.
UCM’ye ev sahipliği yapan Hollanda ile AB’den yapılan açıklamalarda, mahkemenin faaliyetlerini sürdürebilmesi için gerekli adımların atılacağı bildirildi. Hollanda Başbakanı Rob Jetten, yaptırımların yürürlüğe girmesine kadar geçecek altı aylık sürede ABD ile diyaloğun sürdürülmesinin kritik olduğunu vurguladı. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise UCM’nin uluslararası ceza adaleti sisteminin temel taşlarından biri olduğunu belirtti.
Kallas, mahkemenin uluslararası hukuk kapsamındaki en ağır suçlardan sorumlu kişileri yargıladığını hatırlattı. UCM’nin çalışmalarının korunmasının AB için öncelik olduğunu kaydeden Kallas, ABD’nin yaptırım uygulama niyetini açıklamasının ardından UCM Başkanı Tomoko Akane ile görüştüğünü ve altı aylık sürenin diyalog için bir fırsat sunduğunu dile getirdi.
Uluslararası Ceza Mahkemesi, kısa süre önce İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmıştı. Bu karar, İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki saldırıları ve soykırım iddiaları nedeniyle savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar işledikleri gerekçesiyle alınmıştı. ABD’nin yaptırım kararı, UCM’nin bu tür yüksek profilli davalardaki yetki alanını sorguladığı bir döneme denk geldi.
