Sırbistan’da halk, 6 milyon 450 bin 523 kayıtlı seçmenin oy kullanacağı erken genel seçim için yarın sandık başına gidecek. Seçmenler, 250 sandalyeli Ulusal Meclis’in yeni üyelerini belirleyecek.
Seçimde milletvekilleri, tek seçim bölgesinde kapalı liste usulüyle nispi temsil sistemine göre seçilecek. Ulusal azınlık listeleri için yüzde 3’lük seçim barajı uygulanmayacak. Parlamentoda çoğunluğu elde etmek için 126 sandalye gerekiyor.
Seçim süreci, 1 Kasım 2024’te Novi Sad’daki tren istasyonunda meydana gelen ve 16 kişinin hayatını kaybettiği beton sundurma çökmesi sonrası başlayan ve yaklaşık 2 yıldır devam eden öğrenci protestolarının etkisi altında gerçekleşiyor. Bu protestolar, sorumluların yargılanması, şeffaflık ve erken seçim talepleriyle ülke çapında bir harekete dönüşmüştü.
Cumhurbaşkanlığı görevinden istifa eden Aleksandar Vucic, eylül ayında parlamentonun feshedilmesine ilişkin kararı imzalayarak erken seçim sürecini başlatmıştı. Seçim Komisyonu RIK, seçime katılmak üzere başlangıçta 19 liste ilan etti. Bir listenin geri çekilmesiyle oy pusulasında 18 liste yer alıyor. Bu listelerin 9’u ulusal azınlık statüsünde yarışıyor.
Oy pusulasının ilk sırasında, 2012’den bu yana iktidarda olan Sırp İlerleme Partisinin (SNS) öncülüğündeki “Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan” listesi bulunuyor. İkinci sırada Sırbistan Sosyalist Partisi (SPS) öncülüğündeki “Ivica Dacic-İstikrar Faktörü” yer alırken, üçüncü sırada öğrencilerin desteklediği ve birinci sırasında Ilija Srdanovic’in bulunduğu “Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor” yer alıyor.
Seçimde ayrıca “Avrupa Sırbistanı: Marinika Tepic, Zdravko Ponos”, “Otantik Sağ-Dr. Milos Jovanovic-Yeni DSS-Monarşistler”, “Bogoljub Karic-Sırbistan’ın Gücü Hareketi” ve “Vladimir Gajic-Sırbistan İçin Alternatif” gibi listeler de yarışacak. Azınlık listeleri arasında ise Rasim Ljajic’in “İnsani SDP/CDP”, Usame Zukorlic liderliğindeki Adalet ve Uzlaşma Partisinin (SPP) “Birleşme Hareketi”, Sancak Demokratik Eylem Partisinin (SDA) “Sancak’ın Bekçileri” ile Voyvodina Macarlar Birliği ve Arnavut Koalisyonu bulunuyor.
Kamuoyu araştırmaları, seçim yarışının Vucic’in başbakan adayı olduğu “Birleşmiş Sırbistan” listesi ile Öğrenci Listesi arasında geçeceğine işaret ediyor. Son anketlerde bu iki listenin oy oranlarının birbirine yakın olduğu belirtiliyor. Vucic, kampanya sürecinde seçim sonuçlarını kabul edeceğini ve rakiplerinin kazanması halinde onları kutlayacağını ifade etmişti.
Oy verme işlemi yarın yerel saatle 07.00’de başlayıp 20.00’de sona erecek. Ülke genelinde ve yurt dışında toplam 8 bin 392 sandıkta oy kullanılacak. Yurt dışında oy kullanmak için 102 bin 147 seçmen kayıt yaptırdı. Sırbistan dışında en fazla sandık, 28 sandıkla Bosna Hersek’te kuruldu. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (ODIHR) başta olmak üzere uluslararası gözlemciler seçim sürecini takip edecek.
