Suriye genelinde Türkçenin seçmeli dil kategorisinden çıkarılıp yerine Fransızcanın getirilmesi kararı, önümüzdeki eğitim-öğretim dönemi öncesinde geniş çaplı tepkilere yol açtı. Suriye makamları, bu durumu yeni müfredatın yetişmemesi nedeniyle Esad dönemi müfredatının uygulanmasıyla gerekçelendirdi. Karar üzerine Türkmen milletvekilleri, Türkmen Meclisi ve sivil toplum kuruluşları, mağduriyetin giderilmesi için Suriye Millî Eğitim Bakanlığı ve Cumhurbaşkanlığı nezdinde girişimlere başladı. Türkiye’nin Şam Büyükelçiliği de ilgili makamlarla bir dizi görüşme gerçekleştirdi.
Suriye Türkmen Meclisi, alınan kararın Zeytin Dalı, Fırat Kalkanı ve Barış Pınarı bölgelerinde 2017’den bu yana başarıyla uygulanan eğitim modelini tamamen ortadan kaldıracağını belirtti. Meclis, kapsamlı bir eğitim raporu hazırlayarak Suriye Millî Eğitim Bakanlığı yetkililerine sundu. Suriye Türkmen Meclisi Halep Sorumlusu Hüseyin İsa, uygulamanın sadece Türkmenleri değil, Suriye genelinde yüz binlerce öğrenciyi ciddi şekilde mağdur edeceğini ifade etti.
Hüseyin İsa, Türkiye’de eğitim görmüş on binlerce çocuğun Suriye’ye geri döndüğünü hatırlattı. İsa, bu öğrencilerin Türkçe donanımlarını sıfırlamak zorunda kalacağını vurguladı. Türkiye ile Suriye arasında kurulan kardeşlik köprülerinin ve dil, tarih, kültür yakınlaşmasının önemine dikkat çekerek, bu kazanımların heba edilmemesi gerektiğini belirtti.
Suriyeli milletvekilleri, Türkmen Meclisi yöneticileri ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri, Türkçenin yeni müfredattan çıkarılmasının toplum genelinde şaşkınlık yarattığını ifade etti. Suriyeliler, 2026 tarihli ve 13 sayılı Kararname ile Kürt vatandaşların yoğun olduğu bölgelerde Kürtçenin resmi ve özel okullarda seçmeli dil olarak kabul edilmesini “yeni dönemin zenginliğe karşı hassasiyeti” olarak değerlendiriyordu. Bu bağlamda, Türkçenin de benzer şekilde seçmeli dil olarak görülmesi talebi dile getirildi.
Devrik rejim yasalarının gerekçe gösterilmesinin maşeri vicdanı yarattığı ve yüz binlerce çocuğun eğitim hayatını olumsuz etkilediği belirtildi. Eğitim birliğinin sağlanması adına atılacak her adımın kıymetli olduğu ancak Kürtçe ve Türkçe gibi dillerin seçmeli olmasının milli kültüre veya kimliğe karşı bir durumdan ziyade Yeni Suriye’nin etnik farklılıklara yönelik zenginliğine işaret ettiği savunuldu.
Türkmenler ve Türkiye’de eğitim gören çocukları olan aileler, tıpkı Kürtçede olduğu gibi Türkçe için de kararname hazırlanmasını talep ediyor. Suriye Anayasası’nın 4. maddesindeki “Arapça devletin resmî dilidir” ibaresine ek olarak Türkçenin de yeni müfredatta seçmeli dil haline getirilmesi isteniyor.
Türk tarafının raporlarına göre, geçtiğimiz yıllarda 390.000 Suriyeli öğrenci, 5.555 Türkçe öğretmeni tarafından eğitim aldı. Resmi verilere göre, devrim sonrası 2024-2026 aralığında 600.000’den fazla Suriyeli mülteci Türkiye’den ülkesine geri döndü. Türk Hükûmeti, Suriye’nin zorlu yıllarında başta Halep bölgesi olmak üzere ülke genelindeki çocukların eğitimden mahrum kalmaması adına başarılı eğitim programları yürüttü.
Türk Millî Eğitim Bakanlığı, birçok gönüllü kuruluş ve Yunus Emre Enstitüsü’nün destek verdiği bu süreç, önemli bir tecrübe ve kadro zenginliği olarak değerlendiriliyor. Eğitim alanında yaşanan sıkıntının Cumhurbaşkanı Ahmed Şara düzeyinde görüşüldüğü ve kısa sürede çözüme ulaşılacağı yönünde yüksek bir beklenti bulunuyor.
